Grenzen stellen. Waarom is het zo moeilijk en slaag je er steeds opnieuw niet in om het te doen terwijl het stellen van gezonde grenzen, een van de belangrijkste vormen van zelfzorg is? Het stellen van gezonde grenzen beschermt je namelijk tegen misbruik door andere mensen en het verstevigt je gevoel van eigenwaarde en zelfvertrouwen. Daarnaast geven gezonde grenzen je de ruimte om je leven te leven op jouw voorwaarden.
Genoeg goede redenen dus om een grenzen expert te (willen) worden. Maar waarom betrap je jezelf er dan steeds weer op dat je “ja” tegen iets of iemand zegt, terwijl iedere vezel in je lijf schreeuwt dat het gewoon een enorme “nee” is?
Waarom is grenzen stellen zo moeilijk?
Als je erg veel moeite hebt met het stellen van grenzen ben je, net als ik, waarschijnlijk een enorme people pleaser?! Tóch is het belangrijk dat je gaat inzien wat het belang is van iets vaker voor jezelf kiezen. En nee, dat maakt je geen egoïst! Een keuze voor jezelf is geen keuze tégen een ander. En zolang je geen duidelijke grenzen hebt, raakt je energie sneller op, ben je sneller overprikkeld en ontstaan er gemakkelijk irritaties of frustratie omdat je over je eigen gevoelens en energiepeil heen walst, terwijl je lontje steeds korter wordt.
Je doet dus dingen die niet goed voor je zijn en verliest daarmee de verbinding met jezelf, omdat je dus vaker kiest voor de behoeften van anderen dan voor wat je zelf nodig hebt. Je kunt je voorstellen dat dit uiteindelijk leidt tot een gevoel van overwhelm burnout, depressie, oververmoeidheid etc. Daarom is het zo ontzettend belangrijk om te leren voelen, aangeven en bewaken waar jouw grenzen liggen. Het bepaald niet alleen hoe je je relaties ervaart maar ook hoe je je leven leeft.
Grenzen stellen heeft niets te maken met het hebben van “geen ruggengraad”, maar alles met oude patronen, angst voor afwijzing en het willen behouden van de goede harmonie.
Dit zijn de belangrijkste redenen waarom grenzen stellen zo moeilijk is:
1. Je bent bang om afgewezen te worden
Waarschijnlijk wil jij, net zoals ik en de meeste mensen, graag aardig gevonden worden en gezien worden als een behulpzaam en makkelijk persoon waarop men kan rekenen.
Wanneer je een grens uitspreekt dan voelt dat alsof je het risico loopt op afwijzing, teleurstelling, conflict, minder waardering of het gevoel minder of helemaal niet meer aardig gevonden te worden. Maar de waarheid is dat gezonde volwassen relaties prima grenzen kunnen dragen.
2. Je wilt anderen niet teleurstellen
Veel mensen en met name vrouwen zijn opgegroeid in de rol van ‘pleaser’. Vaak al vanaf jonge leeftijd leer je dat je lief, behulpzaam, zorgzaam en sociaal moet zijn. Dus wanneer je “nee” zegt voelt het alsof je iemand tekortdoet.
Je wilt het liefst iedereen tevreden houden maar eigenlijk doe je daarmee alleen jezelf tekort. Als je doorgaat iedereen te pleasen en niet begin tegemoet te komen aan je eigen grenzen, zul je uiteindelijk jezelf wel een keer tegenkomen.
3. Je weet zelf niet goed waar je grenzen liggen
Misschien ben je door de jaren heen zo gewend geraakt om je aan te passen aan de wensen van anderen dat je helemaal niet meer kunt voelen waar jouw grens ligt.
Om te kunnen (h)erkennen dat je over je eigen grenzen heen gaat zijn zelfonderzoek en zelfbewust zijn de eerste belangrijke stappen om te nemen. Een aantal signalen waaraan je kunt merken dat je grenzen over gaat zijn:
- Je raakt snel overprikkeld
- Je zagt altijd “ja”
- Je voelt je uitgeput na afspraken
- Je voelt irritatie zonder duidelijke reden
- Je voelt je vaak gebruikt/ misbruikt
4. Je bent bang om egoïstisch over te komen
Vaak wordt het stellen van grenzen verward met egoïsme maar dit zijn absoluut twee heel verschillende dingen. Grenzen zijn geen muren maar richtlijnen voor gezonde relaties.
Het belangrijkste verschil tussen egoïsme en het stellen van grenzen is dat dat eigoïsme zegt: “Ik kies altijd voor mijzelf ten koste van jou” en met het stellen van een heldere grens zeg je: “Ik kies voor mij, zonder jou tekort te doen”. Tussen deze twee zit een wereld van verschil dus voel je alsjeblieft niet egoïstisch wanneer je een grens stelt of eens voor jezelf kiest!
5. Je bent bang voor ruzie
De meeste mensen houden niet van ruzie en daar horen jij en ik vast en zeker ook bij. Ruzies en conflicten zijn intens, spannend en vermoeiend. Daarnaast voelen ze als een bedreiging voor verbondenheid en vormen daarmee het risico iemand kwijt te raken. We zijn daarom geneigd er veel voor over te hebben om daar niet in verstrikt te raken.
Omdat je gemakkelijk overweldigd kunt raken door intense emoties of confrontaties is het vaak gemakkelijker het gesprek uit de weg te gaan en je grens niet aan te geven om dit gevoel te voorkomen. Zélfs als je diep van binnen weet dat het gesprek aangaan wél meer rust en duidelijkheid zou geven. In plaats daarvan houd je het liever “gezellig” door mee te bewegen met de wensen van de ander maar dit zorgt uiteindelijk voor innerlijke chaos.
6. Je hebt nooit geleerd hoe je je grenzen aangeeft
Misschien had je ouders of andere familieleden die jouw grenzen niet accepteerden? Moest je je van kleins af aan vaak aanpassen aan de behoeften van anderen, werd je beloond voor “braaf” zijn en was er weinig ruimte voor je eigen behoeften? Grenzen stellen kan dan onnatuurlijk voor je aanvoelen terwijl het in eigenlijk een basisvaardigheid is.
Het stellen van grenzen is een skill, en ook al heb je misschien gewoon nooit geleerd hoe dat werkt, het goede nieuws is dat je skills leert door ze te oefenen en daar kun je iedere dag mee beginnen.
7. Je bent bang om anderen pijn te doen
Misschien heb je het gevoel dat je een ander kwetst door “nee” te zeggen? Dit is begrijpelijk maar de pijn die je jezelf aan doet door steeds over je eigen grenzen heeb te gaan is vele malen erger. Uiteindelijk hebben de mensen om je heen er ook niets aan als jij burn-out raakt omdat je geen “nee” hebt durven zeggen. Mensen die écht van je houden hebben vele malen liever dat je goed voor jezelf zorgt dat altijd voor anderen klaarstaat en er daardoor zelf aan onderdoor gaat. Als dit niet het geval is, is het een goed idee om je vriendschappen en relaties eens beter onder de loep te nemen.
8. Je zoekt naar harmonie, rust en verbinding
Gezonde grenzen stellen is niet hetzelfde als de verbinding verbreken. Sterker nog, het versterkt goede relaties juist meer. Grenzen geven duidelijkheid, veiligheid en voorspelbaarheid voor beide partijen. Maak je dus geen zorgen over het verliezen van verbinding met de mensen van wie je houdt.
Conclusie:
Als grenzen stellen voor jou na het lezen van dit artikel nog altijd voelt als iets engs, gevaarlijks of onbeleefds, dan ligt dat dus niet aan jou! Het ligt aan hoe je bent geconditioneerd en wat je hebt geleerd en meegemaakt met betrekking tot het stellen van grenzen. Je brein heeft je gewoon al die jaren beschermd door jezelf klein te maken, conflicten uit de weg te gaan en anderen tevreden te houden. Dat was ooit nodig, maar nu kost het je meer dan dat het je oplevert.
Nu je begrijpt waar het vandaan komt dat het zo moeilijk voor je is geweest je grenzen aan te geven wordt het tijd dit te veranderen en voor jezelf te gaan kiezen!
Het goede nieuws is dat alles wat je ooit hebt aangeleerd, kun je ook weer afleren. Je bent niet iemand die geen grenzen heeft. Je bent iemand die die nooit geleerd dat jouw gevoel niet zo belangrijk is als dat van een ander. En dat kun je veranderen.
Het feit dat je dit artikel leest, zegt genoeg. Je bent klaar het patroon te doorbreken! Stop met pleasen en met jezelf wegcijferen. Je mag jezelf serieus gaan nemen en je grenzen gaan aangeven. Echt je zult zien dat het misschien helemaal niet zo moeilijk is als je van tevoren had gedacht. Ik hoop op z’n mist een aantal van je belemmerde overtuigingen te hebben weggenomen.
Ben je nu nieuwsgierig geworden naar hoé je op een gezonde manier grenzen stelt zónder je schuldig te voelen?
In mijn volgende artikel vertel ik je met liefde hoe je stap voor stap weer gaat staan voor jezelf op een manier die bij jou past.
Heb je vragen over dit artikel? Stuur me gerust een berichtje of laat me weten in de comments hoe goed jij bent in het aangeven van je grenzen.
Lees ook: Waarom succesvolle mensen vroeg opstaan, en jij het ook zou moeten doen!
